Jednostki przy nabrzeżu przyciągnęły setki tysięcy ludzi chętnych choć przez chwile poczuć żeglarską atmosferę oraz urok i magie starych dużych żaglowców.

Ja jednak preferuje bardziej kameralne imprezy i korzystając z okazji pobytu w Szczecinie urwałem się  pociągiem na dzień do Kostrzyna nad Odrą, o którym wcześniej gdzieś zasłyszałem że ma bardzo oryginalną starówkę.

Na planie miejskim przed Kostrzyńskim dworcem umiejscowiłem Stare Miasto. Warto wykonać fotografie planu, gdyż stare miasto jest oddalone od centrum Kostrzyna, a nie wszyscy mieszkańcy zdają sobie sprawę z jego istnienia i nie są pomocni w wskazywaniu drogi.

Kostrzyńskie Stare Miasto jest pozostałością Miasta Twierdzy zbudowanej w latach 1537-1568. Stare Miasto przed II Wojną Światową ze swoim zamkiem, ratuszem, kościołem parafialnym i rynkiem posiadało niepowtarzalny urok. Mieszkało w nim 28 tysięcy ludzi, dumnych z 700 letniej historii miasta. Miasto przestało istnieć po trwającym zaledwie dwa miesiące oblężeniu przez Armie Czerwoną, kiedy to pod obstrzałem artyleryjskim, bombardowaniami z powietrza i w wyniku bezpośrednich walk zniszczeniu uległo niemal wszystko. Podczas oblężenia rosyjscy lotnicy wykonali ponad 3 tysiące lotów bojowych i zrzucili na miasto blisko 900 tysięcy bomb. W Starym Kostrzynie, kolebce miasta i zarazem twierdzy leżącej na wyspie, ostał się tylko jeden dom. Obroną Kostrzyna dowodził Hans Reinefarth, ten sam który stłumił Powstanie Warszawskie. To prawdziwa ironia losu, że z bronionego przez niego Kostrzyna zostało jeszcze mniej, niż z polskiej stolicy.

Po wojnie cały teren starówki był pod ochroną Wojsk Ochrony Pogranicza. Przez 50 lat teren ten zarastał lasem.  Dopiero w 1998 roku podjęto prace odgruzowujące główne ulice i oczyszczenie terenu z niewybuchów, po czym udostępniono ten teren zwiedzającym.

Przed wejściem na starówkę ostrzega tablica: UWAGA, Teren Starego Miasta jest ruiną stanowiącą pewne zagrożenie. Prosimy poruszać się po wyznaczonych drogach. Lepszą zachętę do wejścia ciężko było by wymyślić.

Wejście do Starego miasta znajduję się na tyłach Hotelu położonego nieopodal targowiska miejskiego, przy zjeździe na przejście graniczne z Niemcami. Od razu wchodzimy brukowaną drogą w las porastający miasto.

Na drodze tej nadal istnieją typowo miejskie instalacje jak kanalizacja, kratki ściekowe.

Drogę otaczają po obu stronach porośnięte chwastami chodniki z dużych równo ułożonych granitowych płyt, połączonych z granitowym krawężnikiem czarną mozaiką z ciemnego kamienia.

Następnie z otaczającego drogę lasu zaczynają wyłaniać się pozostałości przedwojennych domów.

oraz kolejne ulice Starego Miasta

i coraz więcej domów, z których posadzek na parterze wyrastają drzewa.

Panorama Starego Miasta z okalających Twierdze murów.

Pozostałość klatki schodowej Zamku.

oraz dziedziniec zamku

pozostałości starych podziemi

W tle ruiny kościoła

Okna piwniczne domu mieszkalnego jednej z bocznych uliczek.

Rzut oka przez te okienka, do wnętrza tej piwniczki skłania do refleksji nad przetworami, które były w niej przechowywane, być może również dojrzewającymi nalewkami, miodami, winami. Nad ludźmi które je przygotowywali z owoców kupionych na oddalonym o 200 metrów targu. Nad ich nadziejami przeplatanymi  wątpliwościami, jak czas zadziała na ich wytwory. Nadziei i wątpliwości których nigdy nie dane było im rozwiać.

Kostrzyn, dość drastycznymi widokami, wprowadził mnie w rozważania nad przeszłością miejsc i ludzi mających wpływ na te miejsca. Nad moją piwnicą w poniemieckiej kamienicy, co w niej było…  Kostrzyn wytrącił mnie z prowincjonalizmu czasu, w którym przecenia się, nadaje nadmierne znaczenie teraźniejszości… nie dostrzegając wpływu przeszłości.

Dzisiaj możemy narzekać na czasy w których żyjemy, na to że ludzie przez nas wybrani traktują władze jak przywilej, a nie służbę, że po wyborach wydają się mieć mniej rozsądku niż przekonują nas o tym przed wyborami. Możemy patrzeć kaprawym okiem na te czasy, ale są to czasy w których nasze nalewki, miody, wina spokojnie dojrzewają.

s/y Fantasia

Jacht ten to ręczna robota szkutnika z pod Warszawy, który naprawdę miał fantazję i zbudował z mahoniu 12 metrowy jacht, wzorując się na Holenderskiej konstrukcji Van de Stadt 40. Jacht ten wystąpił w klipie reklamowym jednego z polskich browarów pt. “Nie każdy…” kilka ostatnich sekund tego klipu to właśnie Fantasia.

Tak więc mając już jacht i załogę. Obrałem niezbyt ambitną trasę Gdynia-Władysławowo, a potem w zależności od pogody, porty zatoki gdańskiej.

Zabawy elektroniką, z Gdynią w tle

Wypłynęliśmy z Gdyni w przyjemnych warunkach pogodowych z prognozą nie zapowiadającą zmian. Sprzyjające warunki utrzymywały się przez pierwsze dwie godziny rejsu. Zacząłem wprowadzać w arkana żeglarstwa morskiego członka załogi, który pierwszy raz żeglował, mówiąc że “żeglarstwo to nudy generalnie, chyba że coś się dzieje”. Krótko po padnięciu tych słów zaczęło się dziać!!

Wiatr nieznacznie wzrósł na sile, lekko szkwaląc, ale to wystarczyło, by przestała reagować płetwa sterowa na ruchy sterem. Jacht zaczął obrót w miejscu o 720 stopni w czasie, którego pękł szot foka jednocześnie raniąc w powiekę jedną z załogantek. Dzięki sprawnej akcji załogi opanowaliśmy sytuacje zrzuciliśmy żagle i na silniku odzyskałem sterowność nad jachtem ustawiając go dziobem do fali. Jednak emocje dały się we znaki i pojawił się brak zaufania do steru. Postanowiliśmy skrócić trasę i pierwszy etap rejsu zakończyć na Helu. Do którego udało nam się na silniku bez problemowo zawinąć i stanąć przy nabrzeżu. (Po rejsie okazało się że jacht ma błąd konstrukcyjny, źle dobrane siłowniki hydrauliczne do powierzchni płetwy sterowej.)

Fantasia na Helu

Po przybiciu do nabrzeża na Helu pełni adrenaliny jeszcze po “awarii” steru, opuściliśmy pokład jachtu bez klarowania…

W oczekiwaniu na klarowanie

sami zajmując się klarowaniem swoich nerwów, co widać na załączonym poniżej obrazku…

Odstresowanie

Po sklarowaniu nerwów i jachtu, przyjmując liczne wyrazy uznania od turystów pod tytułem “jaki piękny jacht”, które pozostawialiśmy bez komentarza, ruszyliśmy na posiłek na mieście. Po posiłku na Helskim deptaku, oddaliśmy się plażowym grą i zabawą z piłką.

Gry i zabawy z piłką

Wieczór i cześć nocy spędziliśmy pod pokładem snując morskie opowieści, dbając jednocześnie by…

Pod pokładem...

… nie zaschło nam w gardłach.

Bez komentarza

Następnego dnia rano, przywitała nas piękna pogoda idealnie nadająca się na żeglugę do Gdańska. Jednak znając słabości jachtu, na wstępie zrefowaliśmy grota.

refowanie

Droga z Helu do Gdańska to była morska sielanka.

Pomiędzy Helem, a Gdańskiem

Pomimo że odległość od portów taka że można pływać na oko, ciężko było zrezygnować z elektronicznej nawigacji.

sztuka nawigacji

Wejście do Gdańskiego Portu, przepłynięcie kanałem portowym, następnie Motławą do mariny położonej na starówce przy ulicy Szafarnia to jedno z najciekawszych wejść portowych w jakie miałem okazje zawijać. Jest wodną atrakcyjną ścieżką historyczną. Od samego początku po wejściu za główki portu po prawej stronie witają nas zabytkowe zabudowania kapitanatu portu, oraz zabytkowa latarnia morska Nowy Port.

główki portu Gdańsk

Przy wpływaniu do Gdańska zawsze towarzyszą mi pozytywne emocje.

wszystko OK

Po lewej stronie, naprzeciwko kapitanatu natomiast znajduje się pomnik Westerplatte. Historyczne miejsce gdzie od strzałów z pancernika Schleswig Holstein rozpoczął się ciąg wydarzeń, który doprowadził ludzkość do największej tragedii w jej historii.

Westerplatte

Nie daleko od Westerplatte znajduję się Twierdza Wisłoujście niegdyś strzegąca Gdańska przed wejściem wrogich okrętów do portu. Dziś zabytek bodajże o największym niewykorzystanym potencjale turystycznym w Gdańsku.

Twierdza Wisłoujście

Po minięciu Wisłoujścia wpływamy na tereny pracującej Stoczni Gdańskiej. Miejsca związanego z wydarzeniami, które rozpoczęły proces dekomunizacji na świecie. Miejsce gdzie rodziła się wolna Polska.

suche doki, stocznia gdańska

Jeszcze tuż przed wpłynięciem Motławą w serce gdańskiej starówki, po prawej stronie mijamy dzielnice miasta zwaną Zamczysko. Nazwa ta pochodzi od zamku krzyżackiego, który stał w tym miejscu. A dzisiaj część jego murów stanowią ściany kamienic, stojących bezpośrednio przy nabrzeżu Motławy. Następnie już dobrze znana większości, Gdańska starówka. Jednak spojrzenie na nią od strony wody pozwala bardziej wczuć się w klimat portowego miasta.

Żuraw, widziany z Motławy

Trasę tą mam okazje przepływać kilka razy rocznie. Za każdym razem wzbudza we mnie refleksje nad historią miasta, w którym się urodziłem, a nawet wywołuje poczucie dumy z tego faktu. Polecam tą trasę każdemu, nawet jak nie ma możliwości pokonania jej jachtem. W sezonie kursują po niej tranwaje wodne za przystępną cenę.

Po przycumowaniu jachtu w gdańskiej marinie. Część załogi z powodu różnych obowiązków opuściła jacht. Okazało się że zepsuta jest pompa wody. A następnego dnia w drodze do Jastarni przy przechyle okazało się że w zenzie jest pełno wody, a przy przechyłach jest jej w mesie po kolana. Jacht ku mojemu zdziwieniu nie był wyposażony w pompę zęzową!! Zamiast Jastarni zawinęliśmy do Gdyni i resztę dni czarteru spędziliśmy na biwakowaniu na jachcie.

Pomimo że rejs był krótki i niezbyt udany (woda w zenzie, brak pompy, awaria steru) to w czasie jego trwania zdobyłem bardzo dużo ciekawych doświadczeń. Wiem już jak reaguje na sytuacje kryzysowe,  wiem na co zwracać uwage przy przyszłych czarterach. Generalnie moja świadomość żeglarska wzrosła i jeszcz bardziej ciągnie mnie do pływania.

Wyspy zbudowane są z granitu, a dwie największe z nich Christianso (długość 710metrów, szerokość 430metrów) i Frederikso (długość 440metrów, szerokość 160metrów) połączone zostały mostkiem dla pieszych. Obie wyspy przeobrażono w fort wojenny, z naturalnym portem znajdującym się między nimi stanowiącym bezpieczną przystań dla statków. Dziś stara forteca zmieniła się w sielankową scenerie, gdzie mała społeczność wiedzie teraz spokojne życie.

Na wyspie wszystko objęte jest ochroną: specyficzna roślinność, jak i budynki z których większość ma po 400 lat, a najnowsze mają po 200 lat, oraz funkcjonuje zakaz wznoszenia nowych zabudowań.

Poniżej parę zdjęć z komentarzem, z mojego krótkiego pobytu na tej wysepce.

Na początek Christianso z lotu Mewy:

Główki Portu widziane z murów fortyfikacji (białe kominy w centralnej części zdjęcia to wędzarnie):

Wąskie ścieżki pomiędzy malowniczo położonymi domkami prezentują się naprawdę bardzo malowniczo.

Wyspa nie posiada ujęcia wody pitnej, w celu jej pozyskania zbierana jest deszczówka w starych wyrobiskach po kopalniach granitu, a następnie rurami rozprowadzana do okolicznych domów. Poniższe dwa zdjęcia prezentują takie wyrobiska.

Wyspa w stanie naturalnym zbudowana była z samego granitu, nie było na niej grama gleby, dlatego teraz wszystkie ogródki warzywne ogrodzone są metrowymi kamiennymi murkami, by silny morski wiatr nie wywiał gleby zwożonej przez wieki. Murki te i ogródki warzywne tworzą magiczny klimat.

Ludność na wyspie (110 osób) zajmuje się głownie rybołóstwem, mężczyźni łowią, kobiety przetwarzają, stąd gdzie się nie spojrzy na Christianso białe kominy tradycyjnych starych wędzarni. Oprócz rybaków i ich żon wyspę zamieszkuje spora grupa malarzy, rzeźbiarzy i pisarzy.

Oprócz wędzenia (na kolejnym zdjęciu znowu komin) jedna Pani zajmuje się marynowaniem śledzi, w ostatnim z tych mini doków na zdjęciu poniżej, sprzedaje je prosto z drewnianych beczek w 5 różnych smakach.

Wyspa zdaje się być w ciągłej gotowości do obrony, strzeże jej komplet armat utrzymanych w doskonałym stanie.

Na wyspie miałem okazje przyjrzeć się pracy ornitologów obrączkujących ptaki wędrowne, a przy okazji przekonać się że Duński nie jest podobny do angielskiego

A na kolejnym zdjęciu kurnik, na Christianso jest zakaz hodowania innych zwierząt niż ptactwo w szczelnie zamkniętych wybiegach, z powodu otwartych zbiorników wody pitnej. Żadnych psów, ani kotów.

Wyspa zaskakuje na każdym kroku, dziwną niespotykaną u nas roślinnością.

Jednak wszystko co dobre się kończy, trzeba określić kierunek do domu i wracać…….

Ostatnie spojrzenie na Christianso

Lekkie kucie w sercu kiedy ten widok się oddalał… naprawdę można zostawić tam kawałek serca

Droga powrotna… 3 dni wpatrywania się w Wielki Błękit Bałtyku, obserwacja ruchu słońca po widnokręgu, drogi mlecznej nocą, nic więcej… Później ciężki powrót do codzienności na lądzie.

Każdemu polecam wizytę na Christianso wrażenia nie do zapomnienia.